Lens; Işık ışınlarını toplayarak bir nesnenin iki boyutlu görüntüsünü oluşturan
saydam optik birimdir. Lens seçimi güvenlik sistemlerinde önemli bir konudur. Lens seçimi
hakkında gerekli bilgiler aşağıdadır. Pinol Lens, yangın dedektörünün içindeki lens’tir.

Odak Mesafesi ( Focal Length )

Değişken Odaklı Lens ( Vari-Focal Lens )

Değişken odak mesafesi olan bir mercek. Bu mercek odak mesafesi değiştirilmek suretiyle etkin biçimde geniş açı, standart ya da telefoto mercek olarak kullanılabilir.

F-stop veya Mercek Açılışı ( F – Stop or Aperture )

Merceğin ışık toplama yeteneği. F sayısı ne kadar küçükse mercekten geçen ışık miktarı da o kadar fazladır. Bir lensin ışık toplama kapasitesi mercek açılışı (aperture) ile odak mesafesi arasındaki ilişkiye bağlıdır. f simgesiyle gösterilen ve genel olarak F-STOP adıyla bilinen bu ilişki merceklerin kenarında yada önünde basılıdır. F-STOP sayısı ne kadar düşükse azami mercek açılışı ve merceğin kamera görüntüleyicisine ışık geçirme yeteneği o kadar büyüktür. Örneğin, f/1.2 F sayısı seviyesindeki bir lens f/4.0 seviyesindeki bir lensten çok daha fazla ışık geçirir. F sayısı düşük olan lensler “hızlı” lensler olarak adlandırılır.

Lensler F-stop veya mercek açılışı ile iki şekilde ölçülür. Maksimum mercek açılışı(Minimum F-stop ) lensin tam olarak açıldığı zamandır. Minimum mercek açılışı (maksimum F-stop ) lensin tam olarak kapanmadan az  önceki anıdır. Düşük  F-stop, lensin karanlık ortamlarda daha fazla ışık geçirebileceğini ve kameraya karanlıkta daha iyi görüntü vermesini sağlar. Yüksek  F-stop ise çok yüksek ışık ve yansıma olan yerlerde gereklidir. Böylece Sabit video seviyesini  düzenlemesinden ve beyazlaşmadan korur. Otomatik iris lensler maksimum F-stop'u arttırmak için nötür yoğunluklu ışık süzücüsü ile sağlanır.

F-stop(siyah olan çizgiler veya çizgilerin kalınlığı) değeri arttıkça boşluk(beyaz olan kısım,aperture) değeri düşer, F-stop değeri düştükçe boşluk değeri artar.

Otomatik ve Manual Iris ( Auto or Manual Iris )

Kameranın görüntü yakalama cihazında uygun ışık düzeyinin korunması için otomatik olarak açılan ya da kapanan mercek
Genellikle biz ışık seviyesinin değişebileceği dış mekanlarda otomatik iris lens kullanmayı tercih ederiz. Manual iris lens ise ışığın sabit kaldığı iç mekanlarda tercih ederiz.

Video Tetikli ve Voltaj Tetikli ( Video Drive or Direct Drive )

Otomatik iris lensler ile daha iyi bir görüntü elde etmek için elle ayarlamak gerekebilir. Video tetikli lensler  kameradan gelen video sinyalleri iris motor kontrolüne çeviren amplifikatör(yükselteç) çeviriciye sahiptir. Voltaj tetikli lensleri kullanabilmek için kameranın amplifikatör(yükselteç) çeviricisi olması gerekir. Voltaj tetikli lensde sadece galvanometrik iris motoru vardır. Bu yüzden Voltaj tetikli lensler daha ucuzdur. Voltaj tetikli lensler voltaj sinyaliyle çalışır. Video tetikli lensler video sinyalleriyle çalışır. Bu kameranın arkasındaki otomatik iris çıkışına göre değişir. Artık kameralar her iki seçeneğide desteklemektedir.

Alan Derinliği ( Depth of Field )

Alan derinliği cismin önünde ve arkasındaki odak alanıdır. Yani bir cisim üzerinde odaklandığınızda cismin önünde ve arkasındaki belirli bir alan da cismin kendisi kadar net görünmese de odak içinde olacaktır. Alan derinliği 1.mercek uzunluğuna, 2.mercek açılışına, 3.kamera ve cisim arasındaki mesafeye göre artar yada azalır. Otomatik iris lens’lerdeki otomatik mercek açılışı ayarı, alan derinliğinin sabit değişimi anlamına gelir. Alan derinliğine ilişkin 3 faktörün herbiri aşağıdaki sonuçları verir:

1.Lens uzunluğu (Odak Mesafesi)
Kısa lens(geniş açı)=daha uzun alan derinliği
Uzun lens(zoom)=daha kısa alan derinliği

2.Açılış (F Stop)
Geniş açılış(düşük F-STOP)=daha kısa alan derinliği
Dar açılış(yüksek F-STOP)=daha uzun alan derinliği

3.Cisme olan mesafe (lensin cisme olan mesafesi)
Kısa mesafe=daha kısa alan derinliği
Uzun mesafe=daha uzun alan derinliği

 Görüş Alanı ( Field of View )

Görüş alanı belirli bir lens tarafından oluşturulan resim boyutu (en ve boy), kamera görüntüleyici boyutu ve nesneye olan mesafenin bileşimidir. Eğer görüş alanı uygun değilse görüş alanını artırmak veya azaltmak için mm açısından farklı lensler kullanılmalıdır.

Kamera lensleri genellikle iki kısma ayrılır: sabit odaklı lensler ve değişken odaklı lensler (ya da zoom lensler). Sabit odaklı bir lens sabit odak mesafesine sahiptir,değişken odaklı lens ise odak mesafesini değiştirebilir. Odak mesafesi merceğin optik merkezinden merceğin arkasında bulunan bir odak noktasına olan uzaklıktır. Bu uzaklık lensin üzerinde mm cinsinden yazılıdır ve mercek tarafından oluşturulan görüş alanını ifade eder.

Örnekler
Kamera ile araç arasındaki mesafe 12 metredir.

3.8 mm                          6mm                                8mm
Picture area 49' w x 35' h  Picture area 29' w x 21' h   Picture area 22' w x 16’h

15mm                             55mm
Picture area 12' w x 9' h    Picture area 3 .25' w x 2.50' h

Görüş Açısı ( Angle of View ) hesaplanması

Görüş Açısı  - Bir mercekten görülebilen azami görüntü açısı hesaplanması (hesaplama için formül)

 Hesap formülü

Cismi içine almak için lens'in bakış açısını(angle of view) bilmek önemlidir. Bakış açısı, focal lenght(mercek ile görüntü sensörü -image sensor- arasındaki mesafe, odak mesafesi) ve image format( mercek ) ile değişir. cismi kapsayan odak mesafesi aşağıdaki formül ile hesaplanır.

f : lensin odak mesafesi
D: cismin ile lens arasındaki mesafe
V: cismin dikey boyutu
H: cismin yatay boyutu
v : merceğin dikey boyutu (aşağıdaki tabloda bakın)
h : merceğin yatay boyutu (aşağıdaki tabloda bakın)

A ) dikey boyut biliniyorsa                                                         B ) yatay boyut biliniyorsa
1/2 inch Kamera                                                                      1/2 inch Kamera
cismin dikey boyutu = V                                                           cismin yatay boyutu = h
cisim ile lens arasındaki mesafe = D                                          cisim ile lens arasındaki mesafe = D
v=4.8mm V=330mm D=2500mm                                               h=6.4mm H=440mm D=2500mm